مقایسۀ تراکم استخوان در زنان یائسۀ ورزشکار رشته‌های ورزشی با و بدون تحمل وزن بدن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد فیزیولوژی ورزشی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران

2 دانشیار گروه فیزیولوژی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران

3 استادیار گروه فیزیولوژی دانشگاه خوارزمی تهران

چکیده

تحقیق حاضر که از نوع علی - مقایسه‌ای بود، با هدف مقایسۀ تراکم استخوان در زنان یائسه که در گذشته ورزشکار رشته‌های ورزشی با و بدون تحمل وزن بودند، اجرا شد. نمونۀ آماری شامل بیست زن ورزشکار یائسه در دو گروه با و بدون تحمل وزن بودند که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. گروه با تحمل وزن (هندبال و بسکتبال،10 نفر) با میانگین سن 7/2± 50/54 سال، قد 69/4±60/ 163 سانتی‌متر و وزن 02/9±50/70 کیلوگرم و گروه بدون تحمل وزن (شنا، 10 نفر) با میانگین سن 54/1 ±80/54 سال، قد 29/5±0/159 سانتی‌متر و وزن 10/4± 55/64 کیلوگرم بودند. تراکم استخوان از طریق جذب‌سنجی رادیوگرافیک با انرژی دوگانه (DEXA) اندازه‌گیری شد. روش‌های آماری شامل آزمون t مستقل و تحلیل کوواریانس بود. نتایج نشان داد که بین میزان تراکم استخوان (BMD) گروه با تحمل وزن در نواحی گردن ران، مهره‌های L2-L4 کمری، کل استخوان ران (001/0≥P) و تروکانتر ران (05/0≥P) نسبت به گروه بدون تحمل وزن اختلاف معناداری وجود داشت. گروه با تحمل وزن میزان تراکم استخوان بیشتری درنواحی گردن ران، مهره‌های L2-L4 کمری، کل استخوان ران و تروکانتر ران نسبت به گروه بدون تحمل وزن داشتند. همچنین از نظر محتوای مواد معدنی استخوان (BMC) گروه با تحمل وزن در نواحی گردن ران، تروکانتر ران (001/0≥P) و کل استخوان ران (05/0≥P) گروه با تحمل وزن بدن نسبت به گروه بدون تحمل وزن بدن اختلاف معناداری وجود داشت. گروه با تحمل وزن میزان محتوای مواد معدنی استخوانی بیشتری در نواحی گردن ران، تروکانتر ران و کل استخوان ران نسبت به گروه بدون تحمل وزن داشتند. در سایر نواحی اختلاف معناداری بین دو گروه وجود نداشت. با توجه به یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که رشته‌های با تحمل وزن که در آن فشارهای مکانیکی وارد بر بدن زیاد است، نسبت به رشته‌های بدون تحمل که در آن فشار مکانیکی وزن بدن کمتراست، موجب افزایش بیشتری در میزان تراکم استخوان و محتوای مواد معدنی استخوان در زنان در سنین بالاتر و دوران یائسگی می‌شود. به افرادی که ورزش‌های بدون تحمل وزن مانند شنا را انجام می‌دهند، توصیه می‌شود ورزش‌های با تحمل وزن و در خشکی را نیز انجام دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of bone mineral density in menopause women athletes in weight-bearing and non-weight-bearing sports

نویسندگان [English]

  • Seyedeh Elham Hosseini 1
  • Majid Kashef 2
  • Manijeh Noroziyan 3
1 M.Sc. of Exercise Physiology, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran,
2 Associate Professor, Department of Exercise Physiology, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Exercise Physiology, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The current study which is an expacto one,has been carried out with the purpose of comparing the Bone Mineral Density(BMD) of menopause women athletes who were professional at weight bearing sports and non-weight bearing sports.The Participants were all menopause women athletes of Tehran that 20 of them were aimfully put in two groups: The weight bearing sports group(handball and basketball; n=10)with average age of 54.50 ±2.7 , height of 163.60 ±4.69 m,and weight of 70.50±9.02 kg; and the non-weight bearing sports group(swimming;n=10) with average age of 54.80±1.54,height of 159±5.29 m, and weight of 64.55±4.10 kg. The BMD and BMC of the athletes’ femur and L2 _L4 lumbar were measured by dual energy X-ray absorptiometry(DEXA); and the data was analyzed by SPSS18 software,the Independent t-test and analysis of covariance. The results showed that the BMD of femur neck, L2 _L4 lumbar and total hip(P≤0.001)and femur trochanter (P≤0.05).In weight bearing sports group have a significant difference in comparison with those of non-weight bearing ones. The BMC levels of the weight bearing ones in femur neck, L2 _L4 lumbar, total hip and femur trochanter were higher than those of non-weight bearing ones.Also the BMC levels of weight bearing group in femur neck,femur trochanter(P≤0.001) and total hip(P≤0.05),had a significant difference with the non-weight bearing group.The BMC levels of the weight bearing group in femur neck, femur trochanter and total hip were higher than those of non-weight bearing ones. but in the BMC levels of L2 _L4 lumbar there was not a significant difference between the two groups.According to these results we can conclude that weight bearing sports _with high levels of mechanical stress_ in comparison with non-weight bearing sports with lower levels of mechanical stress can lead to more increase in BMD and BMC levels of women, in their middle ages and menopause periode.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: menopause women
  • bone mineral density (BMD)
  • bone mineral content (BMC)
  • weight bearing
  • non-weight bearing
  1.      1.     شجاعی، فریده. (1376). بررسی تراکم مواد معدنی استخوان زنان ورزشکار تیم ملی و مقایسه با استاندارد غیرورزشکاران ایران و جهان. پایان‌نامۀ دکتری تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات.
  2. مک آردل، ویلیام دی. (1383). فیزیولوژی ورزش، اصغر خالدان، مرکز چاپ و انتشارات امور خارجه.
  3. واینک، ی؛ گودرزی، م؛ نیکبخت، م.(1381). آناتومی حرکتی در ورزش­ها، تهران: دانشگاه تهران، مؤسسۀ انتشارات و چاپ، 30-38.
    1.           4.          Abdoli, S. (2004). Evaluation of employing behavior preventive osteoporosis in postmenopausal women me Jh visitors to health centers in the mani-dependent Tehran Medical Sciences University, Abstracts First International Seminar of prevention, diagnosis, and in our osteoarthritis Proozi, 2 October 3, Tehran University of Medical Sciences, 2(6), 115 – 107 Persian.
 

  1.           5.          Amiri, M., Larijani, B., Nabi Pour, I., Mousavi, S. F., Amiri, Z., Soltanian. A., et al(2004). The prevalence of osteoporosis in 20-69 years old women in Bushehr port. Iran South Med J. 3(7),61-9. Persian.
 

  1.           6.          Bainbridge, K. E., Sowers, M., Lin, X., & Harlow, S D. (2004). Risk factors for low bone mineral density and the 6-year rate of bone loss among premenopausal and perimenopausal women. Osteoporosis international, 15(6), 439-446.
 

 

  1.           7.          Braunwald E, Fauci A. (2005). Harrison’s principles of internal medicine. 16th ed. New York: McGraw-Hill.
 

 

  1.           8.           Cavanaugh, D. J., & Canc, E. (1998). Brisk walking does not stop bone loss in postmenopausal women. Bone, 9(4), 201-204 .
 

  1.           9.          Creighton Dana L., A. L. Morgan., D. Boardley., & P. G. Brolinson. (2001). Weight-bearing exercise and markers of bone turnover in female athletes. Joumal of Applied Physiology, 70(2), 565-570.
 

  1.         10.         Dana, L., et al.(2000). Weight bearing exercise and markers of bone turnover in female athletes. J of apple physiology, vol 90, 568-570.
 

  1.         11.        Frost, H. M., & Schonau, E. (2000). The muscle –bone unit in children and adolescent: a 2000 overview. J Pediatr Endocrinol Metab, 13(6), 571-90.
 

  1.         12.         Gayyny, A., & Rajabi, H. (2003). "physical fitness", publisher side, Tehran: 20-25.  
 

  1.         13.         Ginty, F., Rennie, K. L., Mills, L., Stear, S., Jones, S., & Prentice, A. (2005). “Positive, site- specific associations between bone mineral status, fitness, and time spent at high- impact activities in 16- to 18- year-old boys”. Journal of bone, 36(1), 101-110.
 

  1.         14.        Harris, E. D., Budd, R. C., & Firestein, G. S. ( 2005). Kelley`s text book of rheumatology. 7th ed. New York: Elsevier Saunders.
 

  1.         15.        Howe, K. S. (2004). Exercise Therapy as treatment for postmenopausal osteoporosis in women not currently talking Hormone replacement therapy, Major Department Exercise and sport Sciences, 2, 15-19.
 

  1.         16.        Ismail, A. A., O'Neill, T. W., Cooper, C., & Silman, A. J. (2000). European Vertebral Osteoporosis Study Group. Risk factors vertebral deformities in men: relationship to number of vertebral deformities. J Bone Miner Res,15, 278-283.
 

  1.         17.        Jame, M., & Carrol, S. (2006). progressive high intensity resistance training and bone mineral density changes amongst premenopausal women. sports med, 36 ( 8), 683-704.
 

  1.         18.        Jarupanich, T. (2007). Prevalence and risk factors associated with osteoporosis in women attending menopause clinic at Hat Yai regional hospital. J Med Assoc Thai. 90(5), 865-9.
 

  1.         19.         Karlsson, M. K. (2003). The skeleton in a long term perspective-Are exercise induced benefits. New England Journal of Medicine, 349(4), 327- 334.
 

  1.         20.        Kelly, P. J., & Eisman, J. A. (1998). Bone mass, lean mass and fat mass: same genes or environments?. Am. J. Epidemio., 147, 3-16.
 

  1.         21.         Kohrt, W. M., Bloomfield, S. A., Little, K.D., Nelson, M. E., & Yingling, V. R. (2004). “Physical activity and bone health”. Journal of American College of Sports Medicine. 11, 1985-1996.
 

  1.         22.         Mudd, L. M .,  Fornetti, W., &  Pivarnik, J. M. (2007). Bone mineral density in collegiate female athletes: comparisons among sports. Journal of athletic training, 42(3), 403.
 

  1.         23.        Lim, S.,  Joung. H., Shin, Cs., Lee, H. K., Kim, K.S., Hin, E. K., et al. (2004). Body composition changes with ace have gender-specific impacts on bone mineral density. Bone, 35, 792-798.
 

  1.         24.        Mashhadi Rahimian, M. (2005). compared the bone density of the top female athletes and non-top teams in the national magazine. Almby k, 1(25), 116-107 Persian.
 

  1.         25.         Medelli, J., Lounana, J., Menuet, J. J., Shabani, M., Furdellone, P. &, Etude, D. U. (2005). Metabolisme osseux et de la densite mineral chez le cycliste de haut niveau, In: os, activite physique et osteoprosis, Sous la direction de Herisson C, favdellone P,. MASSON, 54,  113-123.
 

  1.         26.         Mokhtari, E., & Magdi, A. (2005). Effect of long-term use Vafaryn on bone density in patients with heart valve disease in the hospital referred to vertical (as) 80-83 years Mashhad, 22(3), 50-70 Persian.
 

  1.         27.        Munos, M. T., & Piedra, C. (2004). Changes in bone density and bone markers in rhythmic gymnasts and ballet dancers: implications for puberty and leptin levels. Eur  J  Endocrinol, 151, 691-6.
 

  1.         28.        Richmond, B. (2003). “DXA scanning to diagnose osteoporosis: Do you know what the results mean?. Journal of Medicine. 70(4), 353-360.
 

  1.         29.        Nguyen, T. V., Sambrook, P. N., & Eisman, J. A. (1998). “Bone loss, physical activity and weight change in elderly women : the dubbo osteoporosis epidemiology study. Journal of Bone Mineral Research , (13), 1458-1467.
 

  1.         30.        Nordstrom, A., & Karlsson, C. (2005). Bone lose and fracture risk after reduced physical activity. J. BoneMiner. Res, 20, 202 – 7.
 

 

  1.         31.        Pajouhi, M., Maghbooli, Zh., Hejri, S., Keshtcar, A. A., Saberi, M., & Larijani, B. (2004). Bone miner al density in 10 to 75 year-old Iranian healthy women Population base study. Iranian journal of public health, (12) ,157-188 Persian.
 

  1.         32.         Palombaro, K.M. (2004). “Effect of walking-only interventions on bone mineral density at varlous skeletal sites: A meta-analysis”. Journal of Geriatric Physical Therapy, 28,102-107.
 

  1.         33.        Puntila, E., Kroger, H., Lakka, T., Tuppurainaen, M., Jurrelin, J., & honkanen, R. (2001). leisure-time physical activity and rate of bone loss among peri and post meno pansal women: alongitudinal study. Bone, 29(5),442-446.
 

  1.         34.        Rieth, N., & Courtix, D. (2005).  Nutrition exercice physique et masse osseuse une equation a trios inconnues, In;Os, activite physique etosteoporose, Sous la direction de Herisson C, Fardellone P. MASSON, 54, 69-74.
 

  1.         35.        Robbins, J., Schott, A. M., Azari, R., & Kronmal, R. (2006). Body mass index is not a good predictor of bone mineral density. Journal of clinical densitometry, 9(3), 339-334.
 

 

  1.         36.        Seeman, E., & Eisman, J. A. (2004). Treatment of osteoporosis: Why, whom, when and how to treat? . Med J Aust, 180, 298-303.
 

  1.         37.        Shibata, Y., Ohsawa, I., Watanabe, T., Miura, T., & Sato, Y. (2003). Effects of physical training on bone mineral density and bone metabolism, Journal of Physiology Anthropology Applied Human Sciences, 27(22), 203-208 .
                                                                        

  1.         38.        Slemenda, C. W., & Johnston, C. C. (1993). High intensity activities in young women: Site-specific bone mass effects among female figure skaters. Journal of Bone Mineral Research, 20, 125-132.
 

  1.         39.         Tingr, B., Pressman, A., Sklarin, P., Baner, D. C., cauley, J. A., & Cummings, S. R. (1998) Association between low level of serum estradiol bone density and fractures among elderly women, The study of osteoprotic fractures.  J clin Endo crinol Metab, 83(7),2239-43.
 

  1.         40.         William, J., & Koop, L. W. (2005). Moreland, arthritis and allied conditions: A textbook of rheumatology. Baltimore: Williams and Wilkins.